In aflevering 355 van de Praattafel Wetenschap Op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minya diep in de wereld van de haperende hersenen. We ontrafelen de mysteries achter dementie: van de beruchte amyloïde-plaques en Tau-eiwitten tot de nieuwste hoopgevende medicijnen zoals Lecanemab.

🧪 Maar we kijken verder dan de microscoop. Minya deelt een indrukwekkend persoonlijk verhaal over zijn vader, en we bespreken waarom gezonde voeding en sociale interactie misschien wel je beste wapens zijn. 🍎🤝. Hoor hoe AI helpt bij vroege opsporing en waarom je hersenen soms reageren als een “terugdraaiende klok”.

#Dementie #Alzheimer #Wetenschap #Podcast #Praattafel #Hersengezondheid #SocialeInnovatie

📝 Shownotes: Aflevering 355 – Dementie & Alzheimer

Datum: 8 april 2026 Hosts: Istvan Leloszi, Mario Raghetz en Minya

In deze aflevering:

• Wat is dementie eigenlijk? Dementie is geen ziekte op zich, maar een verzamelnaam voor meer dan 50 ziektes. Alzheimer is de meest voorkomende vorm (ca. 70%), maar we bespreken ook vasculaire dementie, Lewy body en Frontotemporale dementie (FTD).
• De Biologie van Alzheimer Hoe ontstaan die ‘gaten’ in het geheugen? We leggen de rol uit van amyloïde-plaques (eiwitklonters tussen de cellen) en Tau-tangles (verstrikte vezelbundels binnen de cellen). Deze zorgen voor communicatieproblemen en uiteindelijk het afsterven van zenuwcellen.
• Een duik in de geschiedenis Het verhaal van de Duitse arts Alois Alzheimer en zijn patiënte Auguste Deter in 1901. Hoe een ‘opmerkelijke patiënte’ leidde tot de ontdekking van een wereldwijd gezondheidsprobleem.
• Diagnose en vroege opsporing Het stellen van de diagnose is complex. We bespreken de ‘gamechanger’: bloedtesten die de verhouding tussen amyloïde-eiwitten meten, naast PET-scans en ruggenprikken.
• Risicofactoren & Leefstijl Naast leeftijd en genetica (zoals het APOE4-gen) spelen leefstijlfactoren een enorme rol. Denk aan:
  • Hoge bloeddruk en diabetes.
  • Gehoorverlies (een vaak onderschatte factor!).
  • Slaaptekort: hoe je hersenen zichzelf ’s nachts reinigen via het glymfatisch systeem.
  • Hoofdtrauma (bijv. door boksen of koppen bij voetbal).
• Persoonlijke getuigenis Minya vertelt openhartig over het proces van zijn vader. Hij beschrijft de confronterende momenten, zoals het bekijken van videofragmenten waarin de patiënt zijn eigen verwarde gedrag ziet.
• Hoop voor de toekomst? De nieuwste ontwikkelingen op het gebied van medicatie (zoals Lecanemab en Donanemab) en de rol van AI bij het herkennen van vroege spraak- en taalpatronen. Ook de Finse FINGER-studie komt aan bod: de kracht van de combinatie van voeding, beweging en cognitieve training.
• De “Terugdraaiende Klok” Waarom blijven verre herinneringen en muziek vaak langer bewaard? De rol van het limbisch systeem en hoe muziek mensen met dementie plotseling weer “wakker” kan maken.