Afl. 359: De Grote Wetenschappelijke Grabbelton!
In aflevering 359 van de Praattafel Wetenschap Op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minya weer diep in de wetenschappelijke grabbelton. We bespreken hoe een ongezond dieet het risico op dementie met vijfentwintig procent kan verhogen, terwijl gezond eten dit risico juist met elf procent verlaagt. Daarnaast werpen we een blik op de duistere kant van de natuur met brute burgeroorlogen tussen groepen chimpansees en de strategische oorlogsvoering van mieren.
Read More
Afl. 355: Over Alzheimer 🧠
In aflevering 355 van de Praattafel Wetenschap Op Woensdag duiken Istvan, Mario en Minya diep in de wereld van de haperende hersenen. We ontrafelen de mysteries achter dementie: van de beruchte amyloïde-plaques en Tau-eiwitten tot de nieuwste hoopgevende medicijnen zoals Lecanemab.
🧪 Maar we kijken verder dan de microscoop. Minya deelt een indrukwekkend persoonlijk verhaal over zijn vader, en we bespreken waarom gezonde voeding en sociale interactie misschien wel je beste wapens zijn. 🍎🤝. Hoor hoe AI helpt bij vroege opsporing en waarom je hersenen soms reageren als een “terugdraaiende klok”.
#Dementie #Alzheimer #Wetenschap #Podcast #Praattafel #Hersengezondheid #SocialeInnovatie
📝 Shownotes: Aflevering 355 – Dementie & Alzheimer
Datum: 8 april 2026 Hosts: Istvan Leloszi, Mario Raghetz en Minya
In deze aflevering:
- Wat is dementie eigenlijk? Dementie is geen ziekte op zich, maar een verzamelnaam voor meer dan 50 ziektes. Alzheimer is de meest voorkomende vorm (ca. 70%), maar we bespreken ook vasculaire dementie, Lewy body en Frontotemporale dementie (FTD).
- De Biologie van Alzheimer Hoe ontstaan die ‘gaten’ in het geheugen? We leggen de rol uit van amyloïde-plaques (eiwitklonters tussen de cellen) en Tau-tangles (verstrikte vezelbundels binnen de cellen). Deze zorgen voor communicatieproblemen en uiteindelijk het afsterven van zenuwcellen.
- Een duik in de geschiedenis Het verhaal van de Duitse arts Alois Alzheimer en zijn patiënte Auguste Deter in 1901. Hoe een ‘opmerkelijke patiënte’ leidde tot de ontdekking van een wereldwijd gezondheidsprobleem.
- Diagnose en vroege opsporing Het stellen van de diagnose is complex. We bespreken de ‘gamechanger’: bloedtesten die de verhouding tussen amyloïde-eiwitten meten, naast PET-scans en ruggenprikken.
- Risicofactoren & Leefstijl Naast leeftijd en genetica (zoals het APOE4-gen) spelen leefstijlfactoren een enorme rol. Denk aan:
- Hoge bloeddruk en diabetes.
- Gehoorverlies (een vaak onderschatte factor!).
- Slaaptekort: hoe je hersenen zichzelf ’s nachts reinigen via het glymfatisch systeem.
- Hoofdtrauma (bijv. door boksen of koppen bij voetbal).
- Persoonlijke getuigenis Minya vertelt openhartig over het proces van zijn vader. Hij beschrijft de confronterende momenten, zoals het bekijken van videofragmenten waarin de patiënt zijn eigen verwarde gedrag ziet.
- Hoop voor de toekomst? De nieuwste ontwikkelingen op het gebied van medicatie (zoals Lecanemab en Donanemab) en de rol van AI bij het herkennen van vroege spraak- en taalpatronen. Ook de Finse FINGER-studie komt aan bod: de kracht van de combinatie van voeding, beweging en cognitieve training.
- De “Terugdraaiende Klok” Waarom blijven verre herinneringen en muziek vaak langer bewaard? De rol van het limbisch systeem en hoe muziek mensen met dementie plotseling weer “wakker” kan maken.
Dementie deel I – Alzheimer
Hoort bij Praattafel 355.
✏️ Potloden, PFAS en Brian Cox
In aflevering 352 van De Praattafel vliegen we van de hak op de tak, precies zoals je van ons gewend bent. We vieren de Internationale Dag van het Potlood, verbazen ons over de pennen-obsessie van Donald Trump en duiken diep in de wereld van Brian Cox. Maar er is ook ruimte voor ernst: we bespreken de impact van Alzheimer en de ethiek rondom euthanasie. Pak een kop koffie (of een Sharpie) en praat mee!
Read More
Afl. #349 W.O.W.: Van fotografie naar film!
Welkom bij aflevering 349 van de Praattafel, een speciale editie van “Wetenschap op Woensdag”. Na een drieluik over fotografie duiken Istvan, Mario, Minya en Eddie deze week in de wereld van de film.
Read More
Afl. 343 W.O.W. – Hoe we kleur waarnemen
In deze aflevering duiken we in een onderwerp dat we elke dag voor lief nemen, maar dat bij nader inzien een wonderlijk samenspel is van fysica, biologie en geschiedenis: kleur. Waarom is een rode appel eigenlijk rood? (Spoiler: hij is alles behalve rood!)
Read More
Afl. 339 W.O.W.: Wetenschappelijke Grabbelton
Houd je vast, want deze editie van Wetenschap op Woensdag is een razendsnelle “magazine-stijl” ontdekkingsreis door het laatste nieuws. Van de schokkende realiteit van de klimaatopwarming in 2026 tot de onvoorstelbare datadichtheid van ons eigen brein: Istvan, Mario en Minya praten je bij.
Afl. 337 W.O.W: Hypnose
We hebben het zeker al op tv gezien in een misdaad reeks of zo. Iemand werd in hypnose gebracht en voerde vreemde taken uit die hij of zij nooit zal uitvoeren als hij bij klaar verstand was. Of we hebben het in een cabaret gezien dat er dingen op het toneel gebeuren waarvan we denken dat dit onmogelijk kan. Meest grappige dingen, waar mensen plotseling reageerden als dieren of konden rekenen als Einstein.
We willen vandaag de sluier oplichten en een scherp kijkje achter de schermen van hypnose nemen. Is het allemaal nep, bestaat het echt, wat kan daarmee en wat in ieder geval niet? Dus blijf helemaal gefocust en luister mee!
Read More